Alle onderwerpen, voeding en sport
Als het lichaam op een laag pitje draait: RED’s herkennen tijdens het sporten
24
juli
juli
Relative Energy Deficiency in Sport, kortweg REDs, ontstaat wanneer het lichaam gedurende langere tijd over te weinig energie beschikt. Dat betekent: de energie die via via voedsel en drank wordt opgenomen, is niet voldoende om tegelijkertijd training, dagelijkse activiteiten, herstel en belangrijke lichaamsfuncties te ondersteunen. REDs treft niet alleen topsporters, maar kan in principe iedereen treffen die veel traint en daarbij voortdurend te weinig energie binnenkrijgt.
Oorspronkelijk werd het onderwerp beschreven in verband met de ‘Female Athlete Triad’, dat wil zeggen het samenspel tussen eetgedrag, menstruatiestoornissen en botgezondheid. Tegenwoordig wordt REDs breder opgevat, omdat het niet alleen vrouwen treft, maar ook mannen en jongeren, en in principe alle sporters wanneer het lichaam gedurende langere tijd te weinig energie tot zijn beschikking heeft. Dit kan gevolgen hebben voor tal van aspecten, zoals de hormoonhuishouding, het immuunsysteem, de botten, de prestaties, de spijsvertering en de geestelijke gezondheid.
Waaraan je RED's kunt herkennen
Het probleem bij RED’s is dat de symptomen vaak geleidelijk optreden en gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Veel sporters denken in eerste instantie aan stress, een zware trainingsperiode of gewoon dat ze op dat moment ‘niet in vorm’ zijn. Typische waarschuwingssignalen zijn aanhoudende vermoeidheid, prestatieverlies, frequente infecties, langere hersteltijden, terugkerende blessures of stressfracturen, dat wil zeggen fijne botbreuken door herhaalde belasting.
Bij vrouwen kunnen ook cyclusstoornissen of het uitblijven van de menstruatie een belangrijk waarschuwingssignaal zijn. Bij mannen kunnen bijvoorbeeld een afnemend libido, uitputting of een algemene prestatiedaling opvallen. Vaak komen daar ook maag- en darmklachten, koudegevoelens, prikkelbaarheid, concentratieproblemen of stemmingswisselingen bij.
De psychologische kant van RED's
REDs is niet alleen een lichamelijk probleem. Ook de psychologische kant speelt een belangrijke rol. Perfectionisme, sterke prestatiedruk, ontevredenheid over het lichaam, angst voor gewichtstoename, gecontroleerd eten en dwangmatig sporten kunnen hierbij bijzonder relevant zijn. Vaak ontstaat hierdoor een vicieuze cirkel: wie zichzelf onder druk zet, eet mogelijk te weinig of traint te veel. Het lichaam reageert met vermoeidheid en een terugval in prestaties, wat de druk op zijn beurt weer kan verhogen om nog strenger te eten of nog meer te trainen. Zo kan REDs zichzelf versterken en gedurende langere tijd in stand blijven.
Waar je zelf op moet letten
Een eerste zelftest kan helpen om er in een vroeg stadium op te letten:
• Ben ik ongewoon vaak moe?
• Daalt mijn prestatie ondanks training?
• Word ik vaker ziek?
• Heb ik meer tijd nodig om te herstellen?
• Heb ik vaker kleine blessures?
• Heb ik maag- en darmklachten of spijsverteringsproblemen?
• Ben ik prikkelbaar, neerslachtig of mentaal uitgeput?
• Draaien mijn gedachten voortdurend om eten, gewicht of training?
• Voor vrouwen: Is mijn cyclus veranderd of blijft deze uit?
Als meerdere van deze symptomen zich gedurende weken voordoen, moet men dit serieus nemen.
Wat dan zinvol is
REDs is geen probleem dat je zomaar met meer discipline kunt oplossen. Het is zinvol om het vanuit een holistisch perspectief te benaderen: voeding, training, medisch onderzoek en, indien nodig, ook psychologische ondersteuning horen bij elkaar. Hoe eerder je ingrijpt, hoe beter langetermijngevolgen kunnen worden voorkomen.
Een belangrijk punt: veel artsen of andere deskundigen zijn in de dagelijkse praktijk nog niet goed bekend met REDs. Daarom is het nuttig om er zelf kennis van te hebben en het onderwerp tijdens het eerste gesprek openlijk aan te kaarten.
De conclusie
REDs is een serieus, maar vaak over het hoofd gezien onderwerp. Wie de waarschuwingssignalen vroeg herkent, kan tijdig ingrijpen en zo de gezondheid en prestaties beter beschermen. Belangrijk
is vooral: kijk niet alleen naar gewicht of calorieën, maar naar het totaalplaatje van energie, herstel, lichaam en geest.
Over de auteur
In deze gastbijdrage belicht Janina Fandel een onderwerp dat in de sport vaak over het hoofd wordt gezien, maar van cruciaal belang is: Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). Ze laat op een praktische manier zien hoe je de sluipende waarschuwingssignalen kunt herkennen en waarom er voor gezondheid en prestaties op de lange termijn veel meer nodig is dan alleen ijzeren discipline.
